Krótki przegląd możliwości naszej kamery termowizyjnej w zakresie
budownictwa, ciepłownictwa, elektroenergetyki i energetyki cieplnej.
Budynek bez izolacji cieplnej
Straty ogrzewanej hali przemysłowej
Trudno przecenić możliwości zastosowań termografii. Jest ich tak wiele, że wszystkie trudno byłoby
tutaj wymienić i usystematyzować. Pokrótce zostały przedstawione te, które mają istotny związek z
problematyką poszanowania energii.
Budownictwo
Zapotrzebowanie na energie cieplną do ogrzania budynków i przygotowania ciepłej wody użytkowej
stanowi jeden z największych składników bilansu energetycznego każdego budynku. Świadczy to
o wadze problemu ochrony cieplnej, a więc właściwej izolacji cieplnej budynków.
Badania termowizyjne, przeprowadzane z zewnątrz jak i od wewnątrz, pozwalają wykryć mostki i
anomalie termiczne (ich ilość i wielkość),ocenić jakość izolacji jakość, a także, w sprzyjających
warunkach, szczelność stolarki okiennej i drzwiowej, wskazać miejsca przedmuchów powietrza z
zewnątrz ocenić wielkość strat ciepła przez dachy z wentylowaną przestrzenią strychową a w
przypadku niewentylowanych wskazać miejsca np. zawilgocone.
Podczerwień umożliwia badanie budynków wykonanych we wszystkich technologiach. Pamiętać jednak
należy o tym, że pomiary muszą i mogą być wykonywane tylko w okresie grzewczym. Trzeba więc je
wcześniej zaplanować przystępując do termomodernizacji.
Projektanci budynków wiedzą, którędy ucieka ciepło. Stosują dodatkowe ocieplenia przy wieńcach i
nadprożach, stosują zasadę nieprzerwanej warstwy izolacji, dodatkowo izolują stropy, uszczelniają i
ograniczają wentylację do niezbędnego minimum. Niekiedy przekraczają zalecenia normy. Mimo to,
zarówno projektanci jak i wykonawcy, częściej powinni zapoznawać się z wynikami prac ekip
termograficznych - nic tak nie przemawia do wyobraźni jak termogram z wykrytymi błędami
projektowymi i budowlanymi Obecnie wielu inwestorów standardowo zleca wykonanie badań
termograficznych zarówno nowo wybudowanych budynków jak i tych poddanych termomodernizacji.
Z innych zastosowań warto wymienić badanie instalacji centralnego ogrzewania (grzejniki, wymienniki
ciepła), wykrywanie rur ciepłej i zimnej wody wewnątrz murów, wykrywanie awarii instalacji podgrzewu
podłóg (elektrycznych, wodnych).
Ciepłownictwo
Zcentralizowane ciepłownictwo, przeważające w Polsce, to tysiące kilometrów rurociągów
ciepłowniczych na estakadach lub w ziemi. Rurociągi naziemne w przeważającej części izolowane są
wełną mineralną, krytą blachą ocynkowaną lub aluminiową. Taki rurociąg jest dla termografii
wdzięcznym polem działania - wady wykrywane są łatwo choć okres lenie temperatury na plamie
cieplnej zwłaszcza przy osłonie aluminiowej, może nastręczać trudności. Po- mocna może tu być
metoda stykowa. Po takiej weryfikacji, zwłaszcza przy dużej liczbie pomiarów, można dokonać
obliczenia strat ciepła korzystając ze statystycznej obróbki pola temperaturowego.
Badania termograficzne rurociągów podziemnych są wręcz niezastąpione w szybkiej diagnozie i
lokalizacji odcinków o zdegradowanej izolacji (po powodzi, awarii, po intensywnych opadach) oraz w
typowaniu niezbędności i kolejności remontów. Badania polegają na obserwacji śladu cieplnego na
powierzchni ziemi nad rurociągiem (uwzględniana jest głębokość zalegania, średnica, rodzaj izolacji,
rodzaj nawierzchni, warunki pogodowe, oraz historia instalacji-naprawy, itp.), Ponieważ ocena ma
charakter subiektywny niezbędne jest wykonywanie badań przez doświadczoną ekipę w ścisłej
współpracy ze służbami eksploatacyjnymi i weryfikacja kontrolnymi odkrywkami sieci. Termowizja
może być wykorzystywana również do lokalizacji awarii rurociągów ciepłowniczych oraz inwentaryzacji
przebiegu sieci na terenach gdzie brak jest planów (zakłady przemysłowe po upadłości, zmiana
właściciela, itp.).
Elektroenergetyka
Wszędzie tam gdzie płynie prąd i występuje rezystancja -wydziela się ciepło i temperatura zostaje
podwyższona. Podwyższona rezystancja występuje w miejscach połączeń, stąd wszelkie złączki są pod
szczególną kontrolą termograficzną. Dotyczy to zarówno rozdzielni elektroenergetycznych wszystkich
napięć jak i linii przesyłowych (awaria złączki linowej grozi zerwaniem linii). Rozdzielnie i linie
najwyższych napięć muszą być, zgodnie z rozporządzeniem z 1987 r. (MP Nr 25 poz. 200), badane
termograficznie.
Wykrycie elementu przegrzanego i prawidłowa klasyfikacja zagrożenia zależna od obciążenia
prądowego i przyrostu temperatury - to typowe zadanie ekipy termograficznej. Warto zwrócić uwagę na
jeden fakt. Krajowe firmy, których właścicielem jest udziałowiec zachodni i ubezpieczane są w
zachodnich korporacjach ubezpieczeniowych, muszą minimum raz do roku wykazać się termowizyjnym
przeglądem swoich instalacji elektrycznych na dowód bezpieczeństwa przeciwpożarowego.
Energetyka cieplna
Wytwarzanie energii elektrycznej i cieplnej zaczyna się od kotła, w którym następuje podgrzanie wody
(pary) w ekranach. Ekrany te z zewnątrz izolowane są cieplnie. Każda wada izolacji (projektowa,
wykonawcza, czy po- wstała w czasie eksploatacji) po- większa straty, zmniejsza sprawność kotła,
podwyższa temperaturę w kotłowni. Wady izolacji kotła i osprzętu powinny być jak najszybciej
rozpoznane i usunięte.
Rozpoznanie wad izolacji, określenie ich umiejscowienia i wagi problemu to zadanie dla termografii.
Wielkość typowego kotła w elektrociepłowniach powoduje, że praca jest długotrwała i żmudna. Biorąc
jednak pod uwagę, że każdy procent traconej mocy to nawet ponad 1 MW - warto zastosować
ekspertyzę termograficzną.
Również remonty kominów są bardzo kosztownym składnikiem remontów w elektrowniach. Stan
techniczny komina to obok stanu trzonu i wymurówki, również stan izolacji cieplnej. Badania
termograficzne dają możliwość rozpoznania stanu naprężeń w zbrojeniu obwodowym, pomagają
określić ewentualność dehydratyzacji betonu spowodowaną uszkodzeniem izolacji i wyznaczyć miejsca
odspojeń powierzchniowej warstwy betonu od zbrojenia. Przez minione prawie 40 lat rozwoju i
zastosowań termografia znalazła poczesne miejsce wśród innych metod diagnostycznych.
Kraje zaawansowane technicznie doceniły znaczenie termowizji, nie tylko dla celów wojskowych,
wykładając olbrzymie środki finansowe na doskonalenie techniki podczerwieni. Jeżeli chcemy im
dorównać powinniśmy częściej korzystać z tej formy diagnostyki. Nie wszyscy, którzy czują potrzebę
badań termograficznych muszą kupować kosztowny sprzęt. Tylko duże jednostki gospodarcze stać na
to. Nie jest to nawet uzasadnione ekonomicznie, szczególnie w przypadku jednorazowych pomiarów. Są
wyspecjalizowane firmy oferujące swoje usługi, dające gwarancję głębokiej znajomości podczerwieni,
właściwej współpracy, i w wyniku tego, osiągnięcia celu badań.